آنا دیلینه یازیب اوخوماق اینسانا بویوک شرف دیر

قره داغ وبلاقی

اهره بولکه سینه قیسا بیر باخیش

ایران ایسلام جومهوریتی‌نین دوغو آذربایجان اوستانی‌نین ، اهر بؤلگه‌سینین (بؤلگه‌سی‌نین) اینظیباتی مرکزی اوْلان شهر . ۲۰۱۶-جی ایل سیاهییا آلماسینا اساساً اهالی‌سی ۱۰۰،۶۴۱ نفردیر کی دوغو آذربایجان اوستانین دا نوفوس نظریندن دؤردونجو شهر ساییلیر .

۲۰۱۲-جی ایل، ۱۱ آوقوست تاریخ‌ده، شنبه گونو، گونورتا ساعت‌لارین‌دا تبریز و اهر شهرلری یاخینلیغین‌دا ۶/۴ و ۶/۳ گوجون‌ده تکان‌لار باش وئرمیش و بون‌دان سوْنرا ۵۵-دن آرتیق آفتئرشوک قئیده آلینمیش‌دیر. زلزله‌ده چوخ سای‌دا اینسان هلاک اوْلموش‌دور.


سوی و دیل

اهرین بوتون خالقی آذربایجان تۆرکجه‌ سی ایله دانیشیرلار و اؤنلارون دیلچه لری قاراداغلی یا قاراداغ لهجه سی دیر کی بوتون قارداغ بؤلگه سینده بۇ لهجه یه دانیشیرلار.

دین و مذهب

اهرلی لارین دینی ایسلام دیر و اؤنلارون چؤخونلوقو شیعه دیرلر ؛ هابئله بۇ بؤلگه ده گوران و قیزیلباش تورکلر ده یاشویور کی هامیسی شاملی ائلیندن دیر.شاملی لار آنادولو دان آذربایجانا کؤچوب لار.

آدی

اهرین آدی نظر گلنن عربی بیر کلمه دیر و عربجه ده بۇ کلمه سئرچه دیلی اوتی معنی سی وار. اسلام دان قاباق بۇ شهر میمد آدیلا تاننیردی اسلام دان سوْنرا آدی اهر اوْلوب دیر .

تاریخ

اهر شهری قره داغ بؤلگه سینین بویوک خان کندی و حؤکومت مرکزی دیر.اهر شهری نین تاریخی و قدیمی محله لری عبارت اوْلموش نخجوانلو محله لری ، باغبان محله سی ، ساداتلو محله سی اهر شهری قدیم زامان دیوار لا قورنموش دیر . و بۇ دیوارلار 5 برج دان عبارت اوْلموش دیر.قلعه نین اصلی قیسمتی قالا قاپوسی آدلانیر .

سوغاتلار و ال ایشلری

بالان خالچاسی ، ورنی ، کیلیم ، ججیم و قارداغلی لارؤن سنتی پالتارلاری اهرین ال ایشلری ساییلیر. یدی قات چؤرگی ، یوخا ، کند یومورتاسی ، اریشته ، شکرلی تاتلیسی و ایشلی فتیر ده اهرین یئملی لری دیر.

گورملی و تاریخی یئرلر

  • جامع مسجیدی (اهر)

  • شیخ شهاب الدین مجموعه سی

  • بشیر آمر ائوی

  • اهرین بازاری

  • قاسمخان اهری نین ائوی

  • بلدیه ساختمانی




گوتورولموش   :  تورکجه ویکی پدیادان
https://azb.wikipedia.org

آرتیغینی اوخو
شنبه 12 تیر 1400
بؤلوملر : اهر ,

قواعد نگارش زبان تورکی (توٌرکجه یازیْ قوُراللاری)

1-زبان تورکی آذربایجانی دارای 32 حرف صدادار و بی صدا میباشد، حروف صدادار به تنهایی قابل تلفظ می باشند ولی حروف بی صدا به تنهایی قابل تلفظ نیستند، کلمات تورکی از هجاها تشکیل می شود و باید در هر هجا یک حرف صدادار باشد مثلا : کلمه «گئده بیلمَک» 4 هجا و چهار حرف صدادار دارد«گئ+ده+بیل+مـَک».

2-قانون هماهنگی صدا (سس اوُیوم یاساسی): در بین حروف صدادار، آا Aa، ایْـ Iı، اوْ Oo، اوُ Uu، حروف ضخیم (قالین حرفلر)، و بقیه ائـ Ee ، اَ Əə، ایـٌ İi، اؤ Öö ، اوٌ Üü حروف نرم (اینجه حرفلر) میباشند، در زبان تورکی در هیچ کلمه ای این دوگروه حروف با همدیگر نمی آیند (آغیْللی، گؤروٌنمَک). به این سبب کلمه ای مثل گلماخ غلط است و باید گلمک نوشت. (عبارات «ایٌنجه بئش بؤلوٌک» و «قالیْن دوْققوُز» یادگیری این قانون را آسان می کند.
قانون هماهنگی صدا از مهمترین قواعد زبان تورکی می باشد هر کسی بخواهد زبان تورکی را درست یاد بگیرد باید این قاعده را بطور کامل یاد بگیرد.

3-قواعد نوشتاری عمومی تورکی آذربایجانی

3-1-در کلمات چند هجایی، حرف «ق» در صورتی که در طرفین آن فقط یک حرف صدادار باشد به شکل «ق» « قارقا، قالماق» ولی در بین دو حرف صدادار باشد «غ» نوشته و خوانده می شوند : «چیغیرماق، قالماغی».

3-2-حروف «غ، خ» : در انتهای کلمات تک هجایی ویا در وسط کلمات چند هجایی وجود دارد : «آغ، یوْخ، بوراخماق، داریخماق» ولی در کلمات چند هجایی در آخر کلمه همیشه بصورت «ق» نوشته می شود مثلا هیچوقت نمی نویسیم «بولاغ، قالماخ، آیاخ»، شکل نوشتاری درست این کلمات «بولاق، قالماق، آیاق» می باشد.

3-3-باید دقت نمود که در کلمات اینجه هیچوقت در آخر کلمه بویژه در آخر فعل، حرف «خ، ق» نمی آید و حتما باید «ک» نوشته شود، مثلا این نوشتار غلط است : «گلمخ، گلماق، گلماخ»، درستش «گلمک، گئدَک» می باشد.

3-4-حرف فتحه در ابتدای کلمات با الف «ا» و در آخر هر هجا بصورت « ـه، ه» نوشته میشود ( اریک، یئلله مک: باد زدن).
معمولا در یک هجا بین دو حرف بی صدا حرف فتحه وجود دارد که نوشته نمیشود مثل «گلمک: گَلمَک).

3-5-حروف صدادار در ابتدای کلمات همرا با الف «ا» ولی در وسط و آخر کلمات به تنهایی می آیند. مثال: » اَلlə، ائل el، بئل bel؛ قیْز qız، میز miz ».

3-6-علامات دیاکریتیک: شامل علامات روی حروف «و،ی» و بصورت «وُ، وٌ، یْ، یٌ» میباشند، در کلمات تورکی در یک کلمه‌ی مستقل، فقط اولین علامت دیاکریتیک نوشته میشود «دؤزوم، ائلشن».

4-تغییر حرفی در کلمات پسونددارک

4-1-کلمات منتهی به حروف «ک، ق» هستند همراه با پسوند صدادار به «گ، غ» تبدیل می شوند « کؤینک، کؤینَگی ویا کؤینه‌یی، قالماق، قالماغی»،  در کلمات اینجه، «ک» آخر را «گ» ویا ترجیحا «ی» می نویسند ولی درهر حال «ی» تلفظ می کنند. مثل:« اوٌرَک : اوره‌گی، اوره‌یی».
بطورکلی حرف «گ» اگر بین دو حرف صدادار قرار گیرد بصورت «ی» تلفظ میگردد «بیرلیگی = بیرلییی».

4-2-در زبان تورکی استانبولی کار را بسیار راحت نموده اند تمامی حروف «ک، ق» آخر کلمات بصورت «ک k» نوشته می شود، وقتی پسوند صدادار به آن اضافه می گردد حرف«ک k» به حرف «ğ» تبدیل می شود که یوُمشاق‌گ می نامند این حرف را در کلمات قالین بصوت «غ» ودر کلمات اینجه بصورت «ی» تلفظ می کنند. مثل : «köynek, kalmak» با اضافه شدن پسوند «köyneği, kalmağı»نوشته شده ولی «کؤینه‌یی، قالماغی» خوانده می شود.

5-تفاوت نوشتاری حروف در زبانی تورکی آذربایجانی و استانبولی :

5-1-در تورکی استانبولی تعداد 29 حرف وجود دارد در این الفبا، حروف کسره و فتحه « اَ Əə، ائـ Ee» هر دو بصورت «ائـ Ee» نوشته و خوانده میشود ، حرف «خ X» حذف شده و بصورت «ک k، هـ Hh» نوشته و خوانده میشود، همچنین حرف «ق Qq» نیز بصورت «ک Kk» در می آید: مثال : «در تورکی آذربایجانی: گئتمک getmək، خالص xalis، باخماق baxmaq، قالماق qalmaq؛ در تورکی استانبولی: kalmak, bakmak, halis, getmek» نوشته میشود. (بطور کلی حرف «ائـ Ee» نسبت به فتحه، و حروف «ک k، هـ h» نسبت به «ق q،خ x» نرمتر میباشند).



Www.TURANIAN.BLOG.IR

آرتیغینی اوخو
شنبه 12 تیر 1400
بؤلوملر : تورکی دیل,

آیا آذربایجان تورک شده؟

کتیبه های کشف شده سال 1375 وجود اقوام تورک در آزربایجان تا 3000 سال پیش را تائید می کند در زیل به طور کامل و مفصل توضیح داده شده است

در مورد تغییر زبان یک منطقه این موضوعی بوده که برای همه مناطق ایران اتفاق افتاده برای مثال زبان ایرانیان باستان لولوبی کاسپی و....بوده واصلا زبان های امروزی در آن وجود نداشته به قول یکی از دوستان که در جواب فردی که این موضوع را بیان داشت گفت خوب شمال آمریکا هم 300 سال پیش زبانشون سرخپوستی بوده خوب که چه؟

الفبای تورک ها

الفبای اورخون یا الفبای قدیمی ترک یا الفبای گؤک‌ترکان الفبایی است که توسط گوگ‌ترک‌ها و دیگر خانات ترک در میانه سده‌های ۸ تا ۱۰ میلادی (۱۱۰۰ تا ۱۳۰۰ سال پیش) برای نوشتن زبان ترکی قدیم استفاده می‌شده‌است

کتیبه های کشف شده از تورک ها به این زبان

کتیبه اورخون از  قدیمی‌ترین نمونه‌های موجود از زبان ترکی باستان است.برای زبان ترکی ابتدا خط قومی خاصی (ترکی باستان، اورخون) به کار میرفت، اما در دوره‌های بعد ترکان با فرهنگ‌های گوناگون اقوام همسایه آشنا شدند و با آن‌ها مناسباتی برقرار کردند و از زبان‌ها و خط هایشان استفاده کردند.  ترکان از قرن دوم، در ادوار و مکان‌های مختلف تحت تأثیر ادیان و فرهنگ‌هایی که پذیرفته‌اند یا در جوار آن‌ها قرار گرفته اند، زبان خود را با خط‌های متفاوتی کتابت کرده اندد.  هر یک از این خطوط دوره رواج متمایزی داشته‌است؛ برخی عمر کوتاه داشته اند، بعضی به حیات خود ادامه داده ولی به صورت محلی باقی‌مانده اند، بعضی نیز از محیط خود فراتر رفته و از لحاظ مدنی و فرهنگی گسترش یافته‌اند.  این کتیبه‌ها با آنچه امروزه الفبای اورخون نامیده می‌شود در دو بنای تاریخی واقع در دشت اورخون  میان سال‌های ۷۳۲ تا ۷۳۵ میلادی به احترام دو شاهزاده گوک‌ترک یعنی کول تیگین و برادرش بیلگه خاقانیک سیاستمدار و یک فرمانده نظامی نگاشته شده‌اند.سه یادبود کوچکتر نیز در اطراف این سنگ نبشته‌ها نیز کشف شده‌است.از میان سنگ نوشته‌های دشت اورخون مهم‌ترین ان کتیبه کول تگین است.

این کتیبه‌ها توسط نیکولای یادرینتسف در سال ۱۸۸۹ میلادی کشف شد و توسط واژه شناس دانمارکی ویلهلم توماسن در سال ۱۸۹۳ رمز گشایی شد.

 

​​​​​

 

خوب حالا ارتباط این دو مطلب و گوک تورک ها با آزربایجان

کتیبه های ترکی ۳۰۰۰ ساله اهر ایران با الفبای اورخون درست همانند نمونه یافته شده در دشت اورخون:? این کتیبه ها در سال 1375 در اراضی بین اهر و مشگین شهر و در یک متری زیر زمین  پیدا شده است . این عکس نمونه هزاران لوحه سنگی که پیدا شده  است می باشد. در این محل اشیاهایی از طلا هم پیدا شده است . نوشته ها به  خط خصوصی الفبای اورخون می باشد

http://aharlilar.arzublog.com/uploads/aharlilar/ahar_orkhun_katibe.jpg

این هم در سال ۱۳۷۴ در اطراف اهر پیدا شده ، لوحه طلا که روی آن با الفبای اورخون نوشته شده است

استفاده از یک الفبا و زبان در اهر آزربایجان و حکومت گوک ترک ها نشان از ارتباط این دو بخش دارد دست نبشته ایران مال 3000سال پیش و کتیبه گوک ترک ها مال 1400 سال پیش است
عده ای بر این باور اند که گوک تورک ها خود ایرانی بودن دلیلشان هم استفاده از لغات خاقان و .... برای شاهان گوک تورک هاست
به هر حال این کتیبه ها (کتبه های اهر )وجود قومی که امروزه تورک نامیده می شود در منطقه آزربایجان تا 3000 سال پیش را تائید می کند

آرتیغینی اوخو
پنجشنبه 10 تیر 1400
بؤلوملر : اهرین تاریخی ,

اهرین التینجی دوره سینین شهر شورالاری سئچیلدی

علی اسحقی       6487 رای
جلیل کاظم زاده     4250 رای
ابوافضل رضایی فرد  4038 رای
شهریار عزیزی         3902 رای
تاری زاده                3765 رای
صابر محرم زاده        3411 رای
ایمان ایمانی چناب   3253 رای

--------------------------------
جعفر کربلایی زاده 3215 رای علی البدل




آرتیغینی اوخو
یکشنبه 30 خرداد 1400
بؤلوملر : اهر ,

تراختور - پرسپولیس

http://aharlilar.arzublog.com/uploads/aharlilar/traxtur-perspolis.png

بوگون اخشام چاغی سات 19:50  دیقه ده تراختور ، پرسپولیسینن اویونو وار
بو اویون سوپر جام اوستونده  و لیگ حذفی و لیگ برتر  قهرمانینین آراسیندا اوینانیر
و غلط اویون اولمالیدی !!!
باخاخ گورک نه اولور  اوضاع خرابدی اوستون ویرمیاق ایشاللاه اوداریخ  =D>

آرتیغینی اوخو
یکشنبه 30 خرداد 1400
بؤلوملر : اولکه خبرلری,

بوگون عجیب رای آل وئر اولمالیدی

http://aharlilar.arzublog.com/uploads/aharlilar/ray_almag.jpg

ایران یاخجی مملکت دی
اصلن بوردا رای آل وئر اولماز
آج یوخدو  و ائله بو اجلیغین اولماسیدی که میلتین قاناجاغی
هر گون  آرتیر !!
" بیزیم میلت اوز رای لرین پولا ساتماز " هئش یئمک لرده ده دا ساتماز
بیرینجی دئییم کی اولار کی آشغال قابیلاردان شی -شوی آختاریب
آپاریب ساتیب چوره که وئریب دویولار بیر ایکی نفر دی لر کی ایستک لری
ایرانین گورومون  دونیادا خراب ائلمک دی یوخسا بیز هئش بیریمیز آج دئییریک

سیزین شهریزده - ده رای آل وئر اولسا بیزیم سورغو دا ایشتراک ائلین :?

آرتیغینی اوخو
جمعه 28 خرداد 1400
بؤلوملر : اهر ,

بیزیم یازیلمامیش تاریخیمیز

سوزون دوزو ایستیردیم بو یازینین باشلیغین یازام اهر تاریخینین

پوزولموش یارپاق لاری 
چوخ سالدیم چیخدیم گوردوم  بیزیم اهریمیزین اصلن تاریخی 
یوخدو  ، یانی مکتوب بیر تاریخ کیتابی اهره یازیلمیب


بیر ایکی سوز وارکی من بیر یئرده اولارین جوابین تاپمادیم 

شیخ شهاب الدین بقعه سینده هر ایکی مناره سینین اوستونده 
قوسلی مستطیل شکیلده قازیلمیش یئر وار

رحمتلیک آنام دئیردی ائله بیل  اوردا ایکی آینا واریمیش کی
بوتون  اهره اوردا گورمک اولاردی
ائله بیل روس لار اهره قوشون چکنده بولارادا رحم ائله میب
تاسفله اولاری چیخاردیب روس ماحالینا آپاریب لار


و بیده قدیم کی لر آراسیندا  بئله سوز صحبت وار کی
کی بو عمارتی اوستا سین (دوزه لده نین ) ایشی قوتاراندان 
سونرا بو مناره نین باشیندان آتیب یئره اولدوروب لر  کی 
گیزلین یئر آلتی یول لارین دوشمنه دئمه سین !!
قدیم ائله بیل روال بئله یمیش 

آرتیغینی اوخو
دوشنبه 17 خرداد 1400
بؤلوملر : اهر ,

چورک خانا لار گئنه تونلوک اولوب

http://aharlilar.arzublog.com/uploads/aharlilar/chorekxana.jpg

احمدی نژادین نه قده ر  سئیاست سیز لیکی  واریدی بیردنه بو چورک موردی بیده
مسکن مهر ائولرینده سوز صوحبت سیز بویوک خیدمت بو میلته ائلدی 
آمما گئنه چورک خانا لاری اغای  روحانینین تدبیر و اومودونن میلتی پیس گونه قویوب
مجبور ائلیب سحر چاغی اول وقت دن گئدیب یاتاق  چورک نوبه سینه که ایندی چاتار
 بیر ساتا چاتار هاندان - هانا اوچ -دورت ساعتدان سونرا  چورک چی آدامی بوشلو
 سالانان  سونرا اون مین تومنلیک چورک ییغیر وئریر آدام قوجاغینا چورک ده دئینده
 اغیز آغریر بقول بیزیم  خالوغلو قدیم مگر بیر چورک یئییب قوتارماق اولاردی ایندی
الو آتیسان چورکین خیتئینه چورک  جان وئریر  چوخ سیزده یوروب اوزموده آغلادمیئیم
باهالداجک سیز باهالادین بو  اوشاق اوینولار نئدی بیز کی عادت ائله میشیک قوربان
 اولوم باهالادین قویون بیزده ایشلریمیزه یئتیشک :D
 

آرتیغینی اوخو
دوشنبه 17 خرداد 1400
بؤلوملر : اوره ک سوزو ,

بابکین داش قالاسی کلیبر ده


قلعه بابک بنا شده در بالای کوهی به بلندای 2300 متر است.
قلعه بابک که به نام‌های قلعه بابک، دژ بابک، بذ و قلعه جمهور هم معروف است 
دژ و مقر سردار تاریخی ایران، بابک خرم‌دین بوده است که در هنگام قیام بر علیه 
دستگاه خلافت عباسی در قرن سوم هجری ساخته شده است.
قبل از رسیدن به دروازه قلعه و ورود به بنای مستحکم دژ باید از معبری عبور کرد 
که به صورت دالانی است و از سنگ‌های منظم طبیعی شکل گرفته و تنها گنجایش
 عبور1 نفر را دارد و دو نفر به سختی می‌توانند از آن بگذرند و فاصله این معبر تا باروی
 قلعه در حدود 200 متر است و مقابل آن قرار دارد. از همین نقطه است که صعوبت راه
و ابهت خاص این قلعه رفیع و موقعیت خیره کننده آن بیننده را به اعجاب وا می دارد.
آدرس: آذربایجان شرقی 55 کیلومتری شمال اهر


جاذبه‌های گردشگری
یک گردشگر کانادایی کلیبر را اینگونه توصیف می‌کند، "شهری دورافتاده و خواب آلود در میا‌‌ن کوه‌های سر به فلک کشیده‌ای که قله‌هایشان در زیر مه‌ غلیظ از دیده پنهان شده اند. … مکانی است عالی‌؛ به طراوت و سر سبزی انگلیس و ورای ذهنیت ما از طبیعت کویری و خشک ایران.[۹] بخش عمده این توصیف مرهون چشم انداز کوهستانی اطراف قلعه است. دامنه‌های پایین دستی‌ قلعه بخشی از جنگلهای ارسباران هستند، که بعلت نزدیکی‌ به مقر اداره محیط بانی‌ در شهر، دست نخورده باقی مانده اند. زیبایی‌های طبیعی و ویژگی‌های تاریخی دژ بابک از مکان‌های سالیانه علاقه‌مندان بسیاری را ره‌سپار این منطقه می‌کند

آرتیغینی اوخو
شنبه 25 اردیبهشت 1400
بؤلوملر : بیلمه لیله ر ,

پاول پیترز


دکتر پاول پیترز در فاصله سال های ۱۳۴۴ تا ۱۳۴۶ به عنوان عضو سپاه صلح آمریکا برای تدریس زبان انگلیسی در مدارس اهر به این شهر آمده بود. او خاطرات خود را تحت عنوان کتابی به نام "A memory of my two years with the peace Corps in iran" ثبت کرده است. او در طی این دو سال حدود ۲۰۰ عکس ارزشمند از شهرستان اهر ثبت کرده است.

آرتیغینی اوخو
شنبه 25 اردیبهشت 1400
بؤلوملر : اهرین تاریخی ,